Design

Everyone is a designer

Hãy teamwork, hãy để những người khác, kể cả không là designer, cùng đóng góp vào thiết kế để có nhiều quan điểm và vì một kết quả chung tốt hơn. Tuy nhiên hãy tạo ra cách thức phù hợp để họ có thể phát huy vai trò của mình.

 


 

Đừng vội phán xét, đây là một thông điệp hay và bạn nên đọc tiếp để hiểu rõ tại sao. Thông điệp đằng sau câu thần chú này không phải ai cũng biết.

 

Nhận thức

Designer là đối tượng chính của thông điệp này, bởi họ cần nhận thức được rằng "tất cả mọi người" đều có vai trò quan trọng trong team thiết kế. Chứ không chỉ riêng designer.

 

Là một designer, bạn hãy nhận thức được điều này. Bạn sẽ cảm thấy may mắn nếu có thể truyền tải quan điểm đó cho những người đồng nghiệp những người cộng sự của mình. Bạn có thể mời họ tham gia vào mọi thứ bạn làm làm trong công việc và hướng dẫn họ từng bước. Tuy nhiên, hãy cẩn trọng. Đây không phải là cách có thể áp dụng cho tất cả mọi người...

 

Ví dụ 1

Mội vài người khi mới tiếp nhận sẽ dễ chỉ hiểu nghĩa đen của quan điểm này. Và ngay tức thì nói với mọi người trong team dự án rằng: “Mọi người đều là designer!”. Rõ ràng là chưa đúng. Ví dụ sẽ có thể một vài developers trong dự án cảm thấy được vượt quyền bất kỳ quyết định nào về thiết kế, phá vỡ thiết kế mà không để ý rằng việc đó có thể ảnh hưởng đến UX hay không. Trong một số trường hợp, họ cũng có thể sẽ hoàn toàn bỏ qua lập luận việc một quyết định yếu kém ảnh hưởng UX như thế nào.

 

Dù mọi người trong nhóm đều có khả năng đưa ra quyết định về thiết kế, nhưng chưa chắc là họ sẽ đưa ra những quyết định tốt. Trong ví dụ này, việc nói với mọi người trong team đều là designer có tác động tiêu cực đến sản phẩm.

 

Ví dụ 2

Chuyên gia UX, Jared Spool từng chia sẻ về một chủ đề là: "Design là một môn thể thao đồng đội" (“Design is a Team Sport.”). Nếu chưa từng nghe, bạn nên nghe! Tất nhiên, tinh thần "mọi người đều là designer" đóng một vai trò quan trọng trong chủ đề này. Jared đi vào những chi tiết cách thức mọi người lan toả quan điểm này, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi nó được hiểu theo nghĩa đen nông cạn nào đó.

 

Trong buổi chia sẻ, có một câu hỏi đến từ một UX designer, người chắc chắn đã nghe câu "mọi người đều là designer" trước đây. Câu hỏi là: "Khi có cả đồng nghiệp thiết kế, nên xử lý tình huống thế nào khi ai đó nói: Tôi không yêu cầu anh làm việc của tôi, tại sao anh lại bắt tôi làm việc của anh?"

 

Bạn nghĩ thế nào về câu hỏi này?

 

Chắc chắn rằng rất nhiều người trong chúng ta đã biết đến quan điểm này nhưng được giả thích rõ ràng. Nhưng tình huống như ví dụ trên là minh chứng cho thấy không phải bất kỳ ai cùng nghe một diễn giả nói, hoặc viết, đều có thể hiểu được.

 

Thông điệp có chủ đích

Trả lời cho câu hỏi của bạn UX designer:

Đồng nghiệp của bạn không cần biết rằng họ là designer. Họ chỉ cần biết là họ có tầm ảnh hưởng đến thiết kế. Và họ cần biết cách làm sao để họ ảnh hưởng đến thiết kế.

 

Ở một sự kiện kác, diễn giải khác chia sẻ: "Ai cũng là designer. Nhưng nó không có nghĩa là ai cũng có thể là "good designer". Jared giải thích tại sao designer cần phải giúp đồng nghiệp trở thành những designer tốt hơn, và làm cho họ hiểu được vấn đề; giải thích cách chúng ta có thể làm với một số gợi ý. Đây là cách mà thông điệp "mọi người đều là designer" muốn truyền tải.

 

Khi hướng dẫn đồng nghiệp của mình trở thành better designer, họ không cần phải hiểu đó là điều bạn muốn làm. Họ không cần phải tham gia vào từng quá trình thiết kế, hoặc biết hết tất cả các công vụ và kiến thức mà designer dùng. Mỗi người chúng ta đều có nhiệm vụ riêng của mình. Chúng ta không thể cùng làm tất cả mọi thứ giống nhau cùng thời điểm trong cả vòng đời của sản phẩm. Dù sao, sẽ có một vài việc mà designer cần để đồng nghiệp "non-designer" tham gia và trong một số trường hợp và designer có thể hỗ trợ team khác những điều họ biết.

 

Nếu như đồng nghiệp của bạn hiểu hơn về cách phân biết good design và bad design, cách những quyết định ảnh hưởng tới design như thế nào, cách những quyết định thiết kế ảnh hưởng đến người dùng... họ sẽ trở thành những đồng nhiệp thiết kế tốt hơn của bạn và bắt đầu đưa ra những quyết định hướng đến mục tiêu tạo ra sản phảm chất lượng tốt hơn với trải nghiệm người dùng tốt hơn. Lúc đó, công việc thiết kế có thể tập trung hơn vào chiến lược và bớt phải trả giá cho các quyết định lộn xộn.

 

Để bắt đầu, designer cần làm nhiều hơn là đơn giản chỉ thông báo cho đồng nghiệp của mình biết rằng họ cũng là designer. Designer có thể bắt đầu bằng cách mời đồng nghiệp tham gia vào các hoạt động của thiết kế. Tuy nhiên vẫn cần phải làm nhiều hơn thế. Designer cần làm cho quá trình học trở nên dễ dàng, đôi khi cần phải có chiến lược. Cần phải chuyển đổi tư duy-góc nhìn "hệ thống và tính năng" thành tư duy "trải nghiệm và vấn đề".

 

Đây không phải việc dễ dàng, ngày một ngày hai. Bạn cẩn phải sáng tạo một chút. Là designer, chuyện sáng tạo này bạn giỏi mà phải không?

 

Có một vài việc mà bạn có thể bắt đầu ngay được luôn. Hãy bắt đầu như phụ thuộc hơn vào team của bạn, vào mức độ hiểu của họ như thế nào về design. Hãy xác định điều đầu tiên mà team của bạn cần học và hãy thiết kế cách học điều đó cho team của mình. Đừng đơn giản là giải thích thích nó. Hãy tạo ra trải nghiệm và cơ hội cho họ đóng góp bằng cách tổ chức các buổi workshop và giúp team tiếp xúc với người dùng.

 

Tiến xa hơn

Để tiến xa hơn, hiện tại đang có một trend mới có thể làm cho quan điểm này trở nên rõ ràng hơn. Gần đây, có "Mọi người đều là UX designer". Hãy check google đi! Có một cơ số bài viết có tiêu đề này, và có những bài viết rất tốt. Trong khi tìm ra ý nghĩa của thông điệp "Mọi người đều là UX designer", sẽ có một số chỉ nói về UX là gì. Lý do có sự khác biệt giữa UX và UI là bởi vì một trải nghiệm sẽ diễn ra bên kia màn hình. Một phần trong việc được công nhận là một UX designer đích thực là nắm được trải nghiệm của người dùng diễn ra trước màn hình.

 

Thực tế hiện nay, từng thành viên trong team của một sản phẩm đều đóng góp vào trải nghiệm mà sản phẩm cung cấp. Như vậy liệu có thể nói là bạn đang thiết kế ra trải nghiệm chỉ bởi vì bạn đã cho ra một kết quả nhất định (một thời điểm)? Bạn có đang thiết kế một trải nghiệm khi mà chính bạn cũng không biết chính xác trải nghiệm đó là gì? Bạn có đang thiết kế một trải nghiệm nếu không có nghiên cứu và sửa đổi sản phẩm để chủ động điều khiển trải nghiệm theo ý mình? Nó có được gọi là thiết kế trải nghiệm nếu như bạn không cố ý tạo ra trải nghiệm đó?

 

Cuối cùng

Ai cũng có thể đưa ra một quyết định về thiết kế. Tất cả mọi người đều làm việc này mỗi ngày, dù là vô tình hay cố ý. Nhưng chỉ vì ai đó có thể đưa ra một quyết định, không có nghĩa đó là quyết định bạn phải làm theo.

 

Tất cả thành viên trong team sản phẩm đều có một sự ảnh hưởng tới trải nghiệm đầu ra cuối cùng của một sản phẩm. Chỉ vì họ đóng góp vào một trải nghiệm, không có nghĩa là trải nghiệm đó phải được thiết kế. Bạn chỉ muốn tận dụng nhiều cái đầu sẽ hơn là chỉ một cái đầu, khi đó bạn sẽ có thêm nhiều ý tưởng hơn, nhiều góc nhìn hơn.

 

Design và UX tốt là kết quả của sự hợp tác giữa nhiều góc nhìn đa dạng. Những ai có kỹ năng thiết kế sẽ có thể giúp team cùng tạo ra một trải nghiệm và sản phẩm chất lượng cao hơn bằng việc hướng dẫn cho mọi người về chiến lược tư duy thiết kế, chuyển trọng tâm vào việc tâm lý người dùng, tăng hiện diện của người dùng và tạo ra một môi trường làm việc hợp tác, teamwork.

 

Thay vì cho người khác quyền đưa ra quyết định về thiết kế chỉ vì ai đó có thể làm được việc đó... hãy đưa cho họ công cụ để đưa ra quyết định tốt hơn.


Quan điểm được mình dịch từ bài viết "My beef with “everyone is a designer”" của tác giả Tara Jensen - một kiến trúc sư UX tại InnovaSystems International. Chủ tịch của SDXD (San Diego Experience Design).